Nowe przepisy są częścią ustawy z 17 października 2025 r., podpisanej przez prezydenta RP 27 listopada. Większość zmian weszła w życie 3 marca 2026 r., ale część dotycząca okresu próbnego i pięcioletniego cofnięcia uprawnień zacznie być stosowana sześć miesięcy później, czyli 3 września. Nie są to tylko plany. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw, a jej przepisy zostały później doprecyzowane dwiema kolejnymi nowelizacjami.
Okres próbny dla nowych kierowców
Osoba, która po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kategorii B od 3 września, zostanie objęta okresem próbnym. W przypadku kierowcy, który ukończył 18 lat, potrwa on dwa lata. Dla osoby zdobywającej uprawnienia w wieku 17 lat przewidziano trzyletni okres próbny, ale nie może on trwać dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Jeżeli więc prawo jazdy otrzyma 17-latek, dodatkowe zasady mogą obowiązywać go przez pełne trzy lata. Osoba, która zda egzamin krótko przed osiemnastymi urodzinami, zakończy okres próbny wcześniej.
Nowelizacja opublikowana w lipcu 2026 r. przesądza, że nowych regulacji nie stosuje się do osób, które uzyskały kategorię B przed rozpoczęciem działania przepisów o okresie próbnym. Graniczną datą jest więc 3 września.
Nie decyduje moment odebrania plastikowego dokumentu. W przypadku tymczasowego elektronicznego prawa jazdy okres próbny liczy się od dnia uzyskania uprawnienia, czyli od pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.
Czytaj więcej
Nowy Mercedes GLA jest niższy, ma dłuższy rozstaw osi, większą kabinę i bagażnik, a przede wszystkim debiutuje jako elektryk z instalacją 800 V i z...
Zero alkoholu i dodatkowe ograniczenia
Podczas okresu próbnego kierowca nie będzie mógł prowadzić po spożyciu nawet niewielkiej ilości alkoholu. Ustawa wprowadza limit wynoszący dokładnie 0,0‰ we krwi albo 0,0 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza. Zakaz obejmuje również środki działające podobnie do alkoholu. Dla pozostałych kierowców nadal obowiązuje obecna granica – stan po użyciu alkoholu zaczyna się od 0,2‰. Początkujący kierowcy zostaną więc objęci ostrzejszymi zasadami.
Dodatkowe ograniczenia dotyczą 17-latków. Do ukończenia 18 lat ich prawo jazdy jest ważne wyłącznie w Polsce. Przez sześć miesięcy od uzyskania uprawnień, ale nie dłużej niż do osiągnięcia pełnoletności, muszą prowadzić w towarzystwie doświadczonego kierowcy. Opiekun musi mieć co najmniej 25 lat, posiadać kategorię B od minimum pięciu lat i siedzieć na przednim fotelu. Nie może być pod wpływem alkoholu ani narkotyków, a w ciągu poprzednich pięciu lat nie mógł mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Do ukończenia 18 lat młody kierowca nie może też pracować jako taksówkarz, wykonywać okazjonalnego przewozu osób ani drogowego transportu rzeczy, np. jako kurier.
Czytaj więcej
Audi przez lata patrzyło, jak BMW X7 i Mercedes GLS dzielą między siebie rynek największych SUV-ów. Teraz dołącza do gry z Q9 — największym modelem...
12 punktów nie oznacza automatycznej utraty prawa jazdy
W części publikacji 12 punktów karnych przedstawianych jest jako nowy maksymalny limit. To uproszczenie. Po jego przekroczeniu początkujący kierowca nie straci automatycznie uprawnień, ale będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym. Zajęcia potrwają godzinę i będą prowadzone przez ośrodek doskonalenia techniki jazdy. Ich cena nie może przekroczyć 500 zł. Kierowca będzie miał na ich ukończenie zasadniczo 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie 12 punktów. Znacznie poważniejsze konsekwencje pojawią się po przekroczeniu 20 punktów w pierwszym roku od wydania prawa jazdy. Wtedy starosta cofnie uprawnienia.
Czytaj więcej
W pierwszym półroczu 2026 roku w Polsce spłonęło 26 samochodów elektrycznych. W przeliczeniu na liczbę zarejestrowanych pojazdów paliły się rzadzie...
Dwa poważne wykroczenia wydłużą okres próbny
Okres próbny zostanie przedłużony o dwa lata, jeżeli kierowca popełni dwa wskazane w ustawie wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami. Nie chodzi o dowolne dwa mandaty, np. za nieopłacone parkowanie. Ustawa wymienia poważniejsze czyny, wśród nich spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa, jazdę po alkoholu, przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu czy złamanie zasad pierwszeństwa przejazdu. Jeżeli rozstrzygnięcie zapadnie już po zakończeniu okresu próbnego, starosta może nałożyć dodatkowy, dwuletni okres próbny. Trzy takie wykroczenia albo jedno przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji mogą doprowadzić do cofnięcia uprawnień. Taki sam skutek może mieć złamanie zakazu prowadzenia po alkoholu podczas okresu próbnego lub naruszenie ograniczeń obowiązujących kierowców przed ukończeniem 18 lat.
Jazda mimo zatrzymania prawa jazdy pięć lat bez uprawnień
Druga duża zmiana dotyczy wszystkich kierowców, a nie tylko osób z krótkim stażem. Chodzi o prowadzenie samochodu po wydaniu decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy. Taką decyzję można otrzymać między innymi za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Od 3 marca 2026 r. dotyczy to również dróg jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym. Obecnie kierowcy, który zostanie przyłapany na prowadzeniu podczas trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy, okres ten przedłuża się o kolejne trzy miesiące. Od 3 września konsekwencja będzie znacznie poważniejsza: starosta cofnie wszystkie uprawnienia na pięć lat. Okres ten będzie liczony od dnia stwierdzenia, że kierowca prowadził pojazd mimo zatrzymania prawa jazdy. Po pięciu latach nie wystarczy odebrać dokumentu z urzędu. Kierowca będzie musiał ponownie spełnić wymagania i zdać egzamin państwowy.
Czytaj więcej
Europa nie doceniła potencjału hybryd plug-in. W pierwszym półroczu 2026 roku chińskie marki zdobyły 28,3 proc. europejskiego rynku PHEV, a trzy ch...
Zatrzymanie prawa jazdy to nie sądowy zakaz
Pięcioletnia sankcja nie dotyczy bezpośrednio łamania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów. To odrębna sytuacja. Jazda mimo zakazu orzeczonego przez sąd jest przestępstwem i podlega odpowiedzialności na podstawie Kodeksu karnego. Nowa kara administracyjna obejmuje prowadzenie pojazdu w czasie, gdy prawo jazdy zostało czasowo zatrzymane, np. za rażące przekroczenie prędkości. Od 3 września jedna taka jazda nie przedłuży zatrzymania o kolejne trzy miesiące, lecz może wyłączyć kierowcę z ruchu na pięć lat.
