Strefy Czystego Transportu od wielu miesięcy budzą ogromne emocje. Najlepszym przykładem jest Kraków, gdzie obowiązująca już SCT stała się jednym z głównych tematów kampanii przed referendum, które zakończyło się odwołaniem prezydenta miasta.
Katowice zdecydowały się na zupełnie inne rozwiązanie. Strefa, która obowiązuje od 29 czerwca, należy do najbardziej liberalnych w Polsce. Miasto nie zdecydowało się na objęcie ograniczeniami obecnych właścicieli starszych samochodów, dzięki czemu większość mieszkańców nie musi wymieniać swoich aut.
Gdzie obowiązuje Strefa Czystego Transportu w Katowicach?
SCT obejmuje ścisłe centrum Katowic. Granice wyznaczają ulice: Piotra Skargi, Stanisława Moniuszki, Waleriana Pańki, Jerzego Dudy-Gracza, Warszawska, Francuska, Tylna Mariacka, Dworcowa oraz Juliusza Słowackiego. Same ulice graniczne – z wyjątkiem deptaka przy ul. Dworcowej – pozostają poza strefą.
Znaczna część tego obszaru już wcześniej była objęta ograniczeniami ruchu samochodowego, dlatego zmiany nie oznaczają całkowicie nowej organizacji ruchu w centrum miasta.
Czytaj więcej
Od stycznia do maja 2026 roku sprzedaż detaliczna aut osobowych w Chinach spadła o 19,5 proc. rok do roku, do 7,099 mln sztuk, a segment NEV, obejm...
Najważniejszy wyjątek: mieszkańcy nie muszą wymieniać aut
Charakterystyczną cechą katowickiej SCT są bardzo szerokie wyłączenia. Samochody, które już przed wejściem strefy w życie należały do mieszkańców Katowic lub dowolnego miasta Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, mogą nadal poruszać się po strefie nawet wtedy, gdy nie spełniają obecnych wymagań emisyjnych. Oznacza to, że właściciele starszych aut nie zostali zmuszeni do ich wymiany tylko z powodu wejścia w życie nowych przepisów.
Kto może wjechać do katowickiej SCT?
Najbardziej odczuwalne zmiany dotyczą kierowców spoza Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Do strefy mogą wjechać samochody benzynowe spełniające co najmniej normę Euro 3 lub wyprodukowane od 2000 r. oraz samochody z silnikiem Diesla odpowiadające co najmniej normie Euro 5 albo wyprodukowane od 2009 r..
Przepisy regulują również zasady dotyczące nowych zakupów mieszkańców metropolii. Osoby mieszkające w Katowicach, które kupią samochód już po wejściu strefy w życie, będą mogły korzystać z SCT autem benzynowym spełniającym co najmniej normę Euro 3 lub wyprodukowanym od 2000 r.. W przypadku diesli wymagane będzie minimum Euro 4 albo rok produkcji 2005 lub późniejszy.
Dla mieszkańców pozostałych miast GZM wymagania dotyczące samochodów benzynowych pozostają identyczne, natomiast diesle muszą już spełniać normę Euro 5 lub pochodzić z 2009 r. albo z późniejszych lat. Obecne zasady mają obowiązywać do 30 czerwca 2029 r. Następnie wymagania mają zostać stopniowo zaostrzone.
Bez naklejek, przepustek i dodatkowych opłat
Katowice nie zdecydowały się na wprowadzenie specjalnych naklejek, przepustek ani opłat za wjazd do strefy. Kierowcy nie muszą również rejestrować swoich pojazdów w dodatkowych systemach. Kontrola będzie odbywać się na podstawie obowiązujących przepisów i danych o pojazdach.
Dlaczego Katowice musiały wprowadzić SCT?
Władze miasta podkreślają, że decyzja nie wynikała wyłącznie z lokalnej polityki. Jednym z powodów były działania Komisji Europejskiej, która pod koniec 2025 r. skierowała przeciwko Polsce sprawę do Trybunału Sprawiedliwości UE z powodu wieloletnich przekroczeń dopuszczalnych stężeń dwutlenku azotu.
Katowice zwracają uwagę, że obecne pomiary jakości powietrza nie wykazują już przekroczeń norm. Miasto argumentuje również, że wcześniejsza stacja pomiarowa znajdowała się przy autostradzie A4, czyli jednej z najbardziej obciążonych tras w Polsce, przez co nie odzwierciedlała typowych warunków panujących w centrum. Po przeniesieniu punktu pomiarowego odczyty mieszczą się poniżej obowiązujących limitów.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska uznało jednak, że nie zwalnia to miasta z obowiązku utworzenia Strefy Czystego Transportu. Resort wskazuje również, że wdrażanie takich stref pozostaje jednym z elementów realizacji zobowiązań Polski wobec Komisji Europejskiej i ma znaczenie dla uruchamiania środków z Krajowego Planu Odbudowy. Nie zmienia to faktu, że Kraków mógł wprowadzić SCT o restrykcjach zbliżonych do tych z Katowic i może teraz właśnie w ten sposób złagodzić zasady obowiązujące w swoim obszarze ograniczonego ruchu.
Czytaj więcej
Ferrari ma nowego szefa marketingu i sprzedaży. Od 1 lipca 2026 roku Massimiliano Di Silvestre, były prezes BMW Italia, zastępuje Enrico Gallierę,...
